bongerd groote veen
Bongerd Groote Veen
Perzikkrulziekte
Het begint al een beetje te zomeren zo rond eind mei begin juni als de bladeren van de perzikboom zich plotseling vreemd gaan gedragen. De bladeren zien er dik en opgezwollen uit, ze krommen zich en de bladranden buigen naar binnen. De frisse donker groene bladkleur veranderd in lichtgroen tot geelachtig met een ferme rode rand, en er verschijnen blaren op het blad. De Koublarenziekte ook wel Perzikkrulziekte heeft toegeslagen en is in deze periode ook niet meer te bestrijden. Maar we kunnen er wat tegen doen.

Eerst zult u zich nog door de zure appel heen moeten bijten om maar in pomologische termen te spreken. Er verschijnt een tijdje later een witte waas over de bladeren, de zogenaamde sporenzakken, en de vervormde bladeren beginnen broos te worden en vallen voortijdig af. Vooral de geelvlezige perziken zijn vatbaar voor de schimmelziekte.

Afbeelding:
  • 1. ziektebeeld aan volwassen bladeren
  • 2. idem aan jonge bladeren
Schimmels.
De ziekte die veroorzaakt wordt door de schimmel Taphrina deformans wordt ook wel aangeduid met de synoniemen Perzikkrulziekte, Koudweerziekte en Koublaren. De schimmel Taphrina deformans komt ook voor op abrikozen en nectarines. De schimmel overwintert tussen de knopschubben, schors en scheuten. Ideale weersomstandigheden om de schimmels te doen rijpen, de namen Koublaren en Koudweerziekte zeggen het al, is koud-, nat- en guur weer. De schimmel komt dan ook niet voor in de zomer of op perziken die in een kas verbouwd worden. In het voorjaar komen deze schimmels met behulp van de regen en wind in de openstaande knoppen terecht. Onder bepaalde omstandigheden dringt de schimmel van hieruit in het bladweefsel. De bladeren gaan zoals boven beschreven deformeren en uit de witte donslaag met sporenzakken komen later de ascosporen vrij. Eind mei zijn deze sporen rijp en ze verspreiden zich weer met behulp van de regen en wind door de boom en de sporen nestelen zich weer op de knoppen. De biologische cirkel is hiermee weer gesloten.
Schade.
Hoewel de boom zich, in de maand juni, weer spoedig zal herstellen en met nieuw blad bedekt zal zijn, lijkt het ogenschijnlijk dat er weinig schade is aangericht. Midzomer is er uiterlijk dan ook geen spoor meer van de ziekte te bekennen. Maar de bladval die plaats heeft gevonden valt wel juist in een periode dat het uiterste van de boom wordt gevergd omdat de nieuwe knoppen en scheuten in deze tijd zich moeten ontwikkelen. Door het tijdelijk ontbreken van het blad zal ook de productie van de voedingsstoffen (assimilatie) tijdelijk op een laag pitje staan. Hierdoor ontstaat ernstige schade aan de vruchtkwaliteit, scheutgroei en vorming van nieuwe bloemknoppen. De boom gaat verzwakken met het gevolg dat het met de vruchtzetting en het rijp worden van de vruchten niet goed gaat. Het verzwakken van de boom, en hiermee het slechtere herstel in juni, wordt versterkt wanneer er een overvloedige vruchtzetting heeft plaats gevonden. Hierdoor heeft de boom steeds meer moeite om zich te herstellen. De boom raakt uitgeput, er treedt gomvorming op en uit bepaalde plaatsen treedt bruingekleurd vocht uit de takken en stam die opdroogt tot een gomvormige substantie. Als het zover gekomen is overleeft de boom het vaak niet.
Wat kunnen we er tegen doen.
In particuliere tuinen en boomgaarden ontbreken de perziken, nectarines en abrikozen vaak. De oorzaak is meestal het niet kunnen beheersen van de Koublaren. Toch is deze krulziekte goed beheersbaar als men de bovenstaande kennis heeft en de onderstaande maatregelen neemt:

  • Als de bladeren al aangetast zijn is de ziekte op dat moment niet meer te bestrijden. Pluk de aangetaste bladeren voordat het witte dons verschijnt. De infectiedruk wordt op deze manier terug gedrongen. De bladeren wel afvoeren, dus niet op de composthoop.
  • Probeer de boom goed in conditie te houden o.a. door een compostgift in het zeer vroege voorjaar.
  • Wanneer de aantasting gepaard gaat met een overvloedige vruchtzetting is dunnen van de vruchten noodzakelijk. De boom krijgt dan een extra impuls om de ziekte te overgroeien. Het juiste tijdstip van dunnen is aangebroken wanneer de jonge vruchtjes de grootte hebben van een hazelnoot.
  • De schimmel bestrijden met een schimmeldoder (fungicide). Het klimatologische tijdstip van de eerste bespuiting is belangrijk. Deze bespuiting dient te geschieden wanneer de winter eindigt en het voorjaar begint. Enkele dagen na dit omslagpunt beginnen de knoppen te schuiven, en dat is het ideale moment om de eerste bespuiting uit te voeren.

Elke 10 dagen de behandeling herhalen. De laatste behandeling uitvoeren vlak voor de bloei. Zorg er voor dat de boom goed nat wordt, maar afdruipen moet worden voorkomen. De keuze van het fungicide dient u te overleggen met de leverancier die weet exact of het middel nog toegelaten is.

Goede keuzes geven krulziekte minder kans.
Ras.
Er zijn rassen die minder vatbaar zijn voor de krulziekte. Helemaal immuun zijn ze niet maar de aandoening manifesteert zich minder hevig en de bomen kunnen dan ook beter door de aantasting heen groeien.
Revita het witvlezige nieuwe Duitse ras heeft de aanduiding: gering vatbaar voor krulziekte. Benedicte het witvlezige nieuwe Franse ras heeft eveneens het predicaat: gering vatbaar voor krulziekte.
Standplaats.
Perziken, maar ook nectarines en abrikozen hebben veel zon en warmte nodig. Zoek daarom een beschutte plek, het liefst één waarbij een schutting of een muur extra bescherming geeft en de warmtestralen terug kunnen kaatsen. Warme beschutte standplaatsen geven minder kans op krulziekte.
Planttijdstip.
Begin met een goede start door in het juiste jaargetijde te planten. Perziken en nectarines kunnen het beste in het voorjaar geplant worden, medio 1e week van maart. Dit in tegenstelling met appel peer en pruim waar de herfst de voorkeur geniet. Zo voorkomt men vorstschade al in het eerste jaar, een goede start geeft een sterkere boom met minder kans op krulziekte.
Onderstam.
Het is gebruikelijk dat perziken op perzikzaailingen worden veredeld. Deze onderstam voldoet erg goed op warme en lichte gronden. Voor minder droge, doorlatende en leemachtige gronden is het beter een pruimenzaailing te nemen zoals Julien en Brompton. Bomen die op de meest ideale onderstam t.o.v. de grondsoort zijn geënt zullen beter in staat zijn weerstand te bieden tegen de krulziekte.
Grondslag.
Luchtige, voedselrijke grond die goed vocht kan vasthouden is ideaal om de krulziekte buiten de deur te houden. Op koude, verdichte en natte gronden is er een grotere kans op schimmels die krulziekte veroorzaken. De zuurgraad moet ongeveer tussen de pH 5.6 en de 7 liggen.

06.06.2011