bongerd groote veen
Bongerd Groote Veen
Boomsoort: Perenboom.
Originele naam:
Pondspeer
Synoniemen:
  • Grand Monarque (Knoop, tab.VIII)
  • Grote Monarch.
  • Grote Mogol.
  • Grote Tamerlan.
  • Poire de Livre.
  • Gratiole.
  • Ronde Winter-Gratiole.
  • Endegeester Peer.
  • Florusheij-peer.
  • Bonkerpeer. (aan de Lek in Z-Holland)
  • Harm Harkes Peer.(Groningen)
  • Catillac.
  • Cadillac. (falso) !
  • Besi des Marais.
  • Citrouille.
  • De tout temps.
  • Gros Thomas.
  • Poire de Bell.
  • Tête de chat.
  • Bon Chrétien d`Amiens.
  • Chartreuse.
  • Monstrueuse de Landes.
  • Bell Pear.
  • Grosser Katzenkopf.
  • Cotillard.
  • Abbé Mongein.
Herkomst:
Waarschijnlijk een Franse vrucht, reeds in 1665 in de Jardin Français beschreven. Ook bij de Friese pomoloog J.H. Knoop was de peer al in 1754 bekend. Zeer veel verspreid.
Vrucht:
Pondspeer doorsnede Pondspeer steel Pondspeer peer
Pondspeer kelk
plukrijp: plukken eind oktober.
consumptierijp: januari tot en met maart. (stoofpeer)
afmetingen: grote vrucht, met een mooie korte peervorm. Is van onderen buikig en dik. Kan zeer groot en zwaar worden.
kelkholte: vrij diep, wijd met onregelmatige vleesknobbels.
kelk: geheel of half open, groot met brede, kortgespitste donkergrauwe blaadjes.
steelholte: ontbreekt.
steel: lang, houtachtig, lichtbruin, een beetje ingezonken/ ingestoken, scheef en gebogen.
schil: dik, met kleine bultjes, glad.
grondkleur: geelachtig groen, later meer citroengeel.
dekkleur: aan de zonzijde met bruinrood overdekt, met veel grauwe stippen en enige roestfiguren.
vruchtvlees: wit, grofkorrelig en geelachtig rondom het klokhuis, vast, knappend, matig saprijk en zoet, enigszins wrang.
klokhuis: tamelijk groot en breed in verhouding met de vrucht, met veel steenkorrels omgeven, grote en middelmatige cellen. Meestal onvolkomen donkere zaden.
Gevoelig voor:
Gezond ras, last van bewaarrot (rotneuzen).
Oogst:
Weinig of geen last van beurtjaren. Regelmatige opbrengsten.
Bewaren:
Stoofperen moeten evenals andere peren vooral niet te warm worden bewaard. Heeft men in de kelder of speciale bewaarruimte geen plaats meer dan is het mogelijk om ze op de zolder te bewaren. Maar nooit boven een vertrek waar gestookt wordt. Met kranten afdekken wanneer het gaat vriezen, bij zware vorst bedekken met kleden.
De bewaarbaarheid van de Pondspeer is matig en is gekoeld tot maart houdbaar. Pondspeer heeft last van uitval tijdens de bewaring door rot. Dit zou volgens de literatuur (H.de Greeff 1905) verband houden met de vorm van de vrucht. De ronde vruchten zouden eerder rottingsverschijnselen vertonen dan lange vruchten. Peren met deze rottingsverschijnselen worden ook wel rotneuzen genoemd.
Gebruik:
Eerste klas voor de keuken. Stoven of ongeschild koken. Wordt bij het koken mooi rood. Ongeschikt als handpeer.
Boom:
De boom groeit sterk en is op gevorderde leeftijd zeer vruchtbaar. De twijgen zijn stevig, olijfkleurig bruin met bruinrood en met vele grote, langwerpige, grauwgele stippen. De scheuten zijn lang stevig, olijfgroen en aan de top wollig. De bladeren voelen leerachtig dik aan. De takken groeien krom en afwijkend. Boom houdt van wat beschutting.
Bloei:
Laat. De knoppen zijn spits, afwijkend geplaatst op verhevene dragers, de bloemen zijn opmerkelijk groot en sneeuwwit van kleur.
Pondspeer bloei
Opbrengst:
Gelijke bloeiers:
Bestuiving:
Stuifmeel is triploïd. Bloeitijd laat.
Bevruchters:
  • Gieser Wildeman.
  • Noord- Hollandsche Suikerpeer.
  • Soldat Laboureur.
  • Zwijndrechtsche Wijnpeer.   
Boomvorm:
Piramidaal.
Onderstam:
Half- en hoogstam.
Weerstandsvermogen:
De boom is over het algemeen goed gezond.
Standplaats:
Het liefst een beschutte plek.
Teeltwaarde:
Pondspeer Bongerd Groote Veen
Gelijkende vruchten:
  • Saint Rémy.
Snoeien:
Omdat de takken afwijkend en krom groeien is vormsnoei en vorm begeleiden noodzakelijk om geen wanstaltige boom te krijgen. Zorg voor een krachtig gestel, i.v.m. de grootte en het gewicht van de vruchten.
Oorzaak van verdwijnen:
Omdat veel eigenschappen van de Pondspeer (kwaliteit, houdbaarheid, groei en gezondheid) minder zijn dan vergelijkende rassen heeft de Pondspeer zich niet kunnen handhaven naast de betere rassen. De markt voor stoofperen is een lange tijd erg klein geweest en is pas in de laatste jaren weer wat verruimd.
Plantadvies:
In het algemeen aan te raden, mits rekening wordt gehouden met de eisen die gesteld worden aan standplaats, grondsoort en verzorging.
Diversen:
Zoals uit de naam al blijkt, kunnen de vruchten gemakkelijk een gewicht halen van een pond per stuk.
Brongegevens:
  • Onze appels en peren. H. de Greef. (1905)
  • De Nederlandsche Boomgaard. (1868)
  • Verdwenen appel- en perenrassen blz. 88.
  • Oude Fruitrassen in Noord-Nederland. J. Veel & J. Woltema.
Pondspeer blad
03.09.2009