bongerd groote veen
Bongerd Groote Veen
Boomsoort: Appelboom.
Originele naam:
Zoete Kroon
Synoniemen:
  • Zoete Winterkroon.
  • Van der Tuin's Eersteling. (takmutant)
Herkomst:
Gevonden door de heer S.H. Brouwer te Noordbroek in de tuin van mevr. Van der Molen-Stelmaker aldaar rond 1870 en door Brouwer rond 1890 in de handel gebracht.
Dit ras werd Zoete Kroon genoemd om het te onderscheiden van een ander Gronings ras, de Groninger Kroon, dat ook wel Zure Kroon werd genoemd. Dit ras werd hoofdzakelijk in Groningen en wat in Noord-Holland geteeld. De Zoete Kroon is later opgekomen en ook weer later afgevoerd dan de Zoete Ermgaard, namelijk in 1975, maar de vrucht is kwalitatief iets minder dan de Zoete Ermgaard. De appel is genoemd naar de vrouw van de heer Brouwer, Jantje Kroon. Ook de Groninger Kroon is naar haar genoemd.
Vrucht:
Zoete Kroon doorsnede  
Zoete Kroon vrucht Zoete Kroon steel
Zoete Kroon kelk
plukrijp: midden september.
consumptierijp: vanaf oktober tot februari.
afmetingen: vrucht tamelijk klein, vooral van de oudere bomen, iets breder dan hoog. breedte: 65-75 mm; hoogte: 60-70 mm.
kelkholte: matig ingezonken.
kelk: naar elkaar toegebogen, aan de basis elkaar rakens, kelk gesloten.
steelholte: middeldiep, straalvormig beroest
steel: kort, houterig.
schil: glad, iets vettig
grondkleur: geelgroen
dekkleur: rood gestreept, zeer fraai
vruchtvlees: zoet, geelwit vruchtvlees dat vaak glazig is.
klokhuis: steelwaarts, ruime hokken, goed met zaden bezet. Vaak wat glazig en nat.
Gevoelig voor:
Geringe vatbaar voor kanker, schurft en moniliarot. Gevoelig voor fruitspintmijt, wantsen, zwavelbespuitingen. De vrucht wordt snel glazig.
Oogst:
Draagt tamelijk vroeg, regelmatig en goed. Heeft soms beurtjaren. Is voor een zoete appel zeer productief. Zoete Kroon op M2 is minder gevoelig voor beurtjaren.
Bewaren:
Tot in december. In koelhuis nog wat langer tot half februari. Zoete Kroon is in het zuiden van Nederland, in tegenstelling tot het noorden, slecht bewaarbaar en is dus daar een herfstappel. De middelmaat en grotere vruchten bewaren het best.
Gebruik:
Behoorlijke hand- en kookappel. Geschikt voor "hete bliksem".
Zoete Kroon appel
Boom:
Groeit tamelijk/matig sterk en vormt een vrij grote, dichte boom.
Bloei:
Laat. Goed stuifmeel. Is zelffertiel.
Zoete Kroon bloei
Opbrengst:
Gevoelig voor beurtjaren.
Gelijke bloeiers:
Bevruchters:
  • Brabantsche Bellefleur.
  • Bloemeezoet.
  • Zelfbestuiver.
Boomvorm:
Bolvormig.
Groei:
Zoete Kroon groeigrafiek
N.B. de geplaatste grafiek heeft betrekking op Bongerd Groote Veen,
groei van bomen is sterk afhankelijk van plaatselijke omstandigheden!
Onderstam:
Geschikt voor struikvorm en hoogstam.
Weerstandsvermogen:
Buiten gewoon gezond.
Standplaats:
Doet het ook goed op mindere gronden. Kwam hoofdzakelijk in het Noorden voor.
Teeltwaarde:
Beperkte houdbaarheid staat de uitbreiding van dit ras in de weg.
Gelijkende vruchten:
  • Rosekroon.
Zoete Kroon appels
Snoeien:
Dichte groei, daarom is geregeld uitdunning noodzakelijk. Zorg vooral voor een open kroon.
Oorzaak van verdwijnen:
In de rassenlijst van 1975 wordt de Zoete Kroon om zijn kleine vruchten die zeer gemakkelijk afvallen, afgevoerd. Ook is de bewaarbaarheid van de Zoete Kroon afhankelijk van de teelt omstandigheden. Omdat die kennelijk in het noorden erg goed waren, heeft men daar het ras lang sterk geprezen. Toch zijn de niet uitzonderlijke kwaliteit en de neiging tot glazigheid eigenschappen die het ras ook in het noorden hebben doen verdwijnen.
Plantadvies:
In het algemeen aan te raden, mits rekening wordt gehouden met de eisen die aan standplaats, grondsoort en verzorging worden gesteld.
Diversen:
Een in het Noorden algemeen bekende zoete stoofappel; houdbaar; rondachtig met veel rode blos; kan ook vers gegeten worden.
Komt voor op de rassenlijst voor appels in Drenthe.
De boom moet gedund worden, met het doel beter ontwikkelde vruchten, voorkomen van beurtjaren, behoud van de boomvorm, zelfs op oudere leeftijd. Bij niet dunnen blijven vruchten te klein.
Fruit- en boomkweker Van der Tuin uit Siddeburen heeft een takmutant van de Zoete Kroon gevonden, die aanzienlijk grotere vruchten gaven. Hij heeft deze mutant de "Van der Tuin's Eersteling" genoemd. De mutant heeft echter geen opgang gemaakt.
Brongegevens:
  • 6e rassenlijst voor fruit. 1948
  • Hoogstamvruchtbomen.
  • Verdwenen appel- en perenrassen.
  • Oude Fruitrassen in Noord-Nederland. J.Veel & J.Woltema.
Zoete Kroon blad
22.10.2009