bongerd groote veen
Bongerd Groote Veen
Boomsoort: Appelboom.
Originele naam:
Schöner von Nordhausen
Synoniemen:
Herkomst:
Zaailing, door hovenier Kaiser uit Nordhausen (in de Harz) gewonnen in de eerste helft van de 19e eeuw en in 1892 in de handel gebracht. e.e.a. door Rietsema, Rassenlijst voor Fruit.
Vrucht:
Schöner von Nordhausen appelSchöner von Nordhausen vrucht
plukrijp: midden tot eind oktober.
consumptierijp: vanaf november tot half januari. Gekoeld 1 maand langer.
afmetingen: klein tot middelgroot, 69 mm. Breed, 57 mm. Hoog, gewicht 130 gr., rondvormig en platrondvormig, zijde is zwak kantig, bijna regelmatig.
kelkholte: vlak tot middeldiep met rimpels en vlakke, brede gezwellen.
kelk: groot, halfopen tot gesloten, blaadjes lang, breed, spits toelopend. kelk
steelholte: vlak tot middeldiep, glad, ook bultig met schubvorming, grijsbruine roest.
steel: 6 - 13 mm. Lang, 2½ - 3½ mm. Dik, houtachtig of vlezig, ondiep ingeplant.
schil: glad, iets vettig, vast, lederachtig.
grondkleur: geelgroen tot witgeel.
dekkleur: lichtkarmijn, lichtpurper tot rood verschoten. Kleurt over het algemeen moeilijk. Duidelijke lenticellen.
vruchtvlees: bijna wit en geelachtig wit, middelvast, middelfijn cellig, sappig, zoetzurig, zwak aroma. Tamelijk zachtvlezig. In het begin vrij zuur, later beter van smaak.
klokhuis: matig groot, goed met zaden bezet.
Gevoelig voor:
Matig voor stip, sterk voor drukplekken, voor schurft, transportgevoelig, neiging tot kleine vruchten, gevoelig voor gloeosporiumrot.
Oogst:
Vruchten hangen apart, ook dichter, zorgvuldig drukvrij oogsten, plukprestatie middel hoog, op voldoende vochtige gronden windvast tot optimale rijpheid, alleen op drogere vanaf begin oktober wind gevoelig, machinaal niet sorteerbaar. Ondanks het dunnen zijn de vruchten onregelmatig van grootte. De vruchten zitten nogal vast aan de boom.
Bewaren:
In natuurlijke opslag zonder rimpelig te worden tot april, in koele opslag bij +3 tot 4ºC. 7 tot 8 maanden houdbaar.
Gebruik:
Voor vers gebruik van januari/februari (zijn dan beter van smaak), huishoudelijk voor alle verwerkingen, industrieel voor sap.
Boom:
Groeit middelsterk.
Bloei:
Middentijds. Langdurig, vorst- en weerongevoelig, aan tweejarige langloten lateraal, aan kortloten eindstandig. De hoeveelheid en de kwaliteit van het stuifmeel dat gevormd wordt is matig.
Groei:
Schöner von Nordhausen groeigrafiek
N.B. de geplaatste grafiek heeft betrekking op Bongerd Groote Veen,
groei van bomen is sterk afhankelijk van plaatselijke omstandigheden!
Opbrengst:
Middelvroeg, middelhoog, bij goede boom- en grondverzorging regelmatig en jaarlijks. Niet beurtjaar gevoelig.
Gelijke bloeiers:
Bevruchters:
Geschikt om de Schone van Boskoop en de Transparente Jaune te bestuiven.
Boomvorm:
Vormt een open breed bolvormige onregelmatige kroon.
Onderstam:
Voldoet zeer goed op M9, mits goed gesnoeid.
Weerstandsvermogen:
Hout en bloei behoorlijk vorstbestendig, vatbaar voor schurft en meeldauw, niet vatbaar voor bloedluis, niet spuitgevoelig.
Standplaats:
Breed aanplantgebied voor open, voedselrijke, voldoende vochtige en in dat geval ook voor lichtere gronden. Meer voor vrij koele, open gebieden dan voor warme, ingesloten gebieden voor hoger gelegen en ruige streken.
Teeltwaarde:
Niet voor industriële doeleinden, te drukgevoelig.
Gelijkende vruchten:
  • Tumangaa.
  • Lunow.
  • Hagedorn.
Schöner von Nordhausen appels
Snoeien:
De boom groeit in de eerste jaren vrij sterk, later minder. Vormt een open onregelmatige bolvormige kroon. Produceert veel slappe scheuten die terug gesnoeid moeten worden, waardoor het hout steviger wordt. Een middelmatig lange snoei is het beste, behalve voor spillen. Gesteltakken schuinopwaarts, later neiging tot horizontale groei, gelijkmatig met zijhout bezet. Vruchthout gelijkmatig aan gestel- en zijtakken verdeelt als vruchttwijgen, stekeltwijgen en sporen. Kruin breed bolvormig, sterke opbouw- en lopende controlesnoei en tijdig verjongen om hout en vruchten in evenwicht te houden. Op M9 mag het terugsnoeien zeker niet achterwege worden gelaten, de scheuten kunnen namelijk minder goed uitlopen, waardoor kale takken zouden ontstaan.
Oorzaak van verdwijnen:
Schöner von Nordhausen geeft appels van een matige kwaliteit en behoorde in Nederland nooit tot de hoofdrassen. Dit ras werd in de rassenlijst voor Zeeland aanbevolen, maar is daar nooit op grote schaal geteeld. Het ras kwam waarschijnlijk het meest voor in de provincie Utrecht. Schöner von Nordhausen heeft geen opvallende eigenschappen die hem een zwakke positie bezorgde. De appels konden klein, zwak gekleurd en van een matige kwaliteit zijn.
Plantadvies:
Diversen:
De vruchten zijn vaak klein en de vruchtbaarheid is maar gewoon, kan hierdoor misschien niet met andere herfstrassen concurreren. Komt voor op de rassenlijst voor appels in Drenthe.
Brongegevens:
  • Appelsoorten.
  • Zelf fruit kweken. P.Dekker. (1951).
  • Zesde Rassenlijst 1948.
  • Nederlandse Fruitsoorten (1942).
  • Verdwenen appel- en perenrassen. blz.41.
  • Aanvullende info Bongerd Groote Veen.
Schöner von Nordhausen blad
05.09.2009