bongerd groote veen
Bongerd Groote Veen
Boomsoort: Appelboom.
Originele naam:
Lemoenappel
Synoniemen:
  • Limoenappel.
Herkomst:
Lunteren ± 1885. Lemoenappel is één van de appelrassen die gewonnen is door de heer J.H.Th.W. van den Ham, notaris te Lunteren. De appel werd wereldkundig gemaakt en bekroond op de tentoonstelling van zaailingvruchten te Lunteren in 1899 (van 18 tot en met 20 oktober) en in de handel gebracht. Hij heeft ook het ras Notarisappel op zijn naam staan. Lemoenappel is geïntroduceerd als “de verbeterde Goudreinette”, omdat de Lemoenappel gezonder zou zijn. Hij is als zodanig gedurende een periode vrij veel aangeplant. Op den duur bleek deze bijnaam niet geheel gerechtvaardigd en werd aan Schone van Boskoop, ondanks zijn kwalen, toch de voorkeur gegeven. De Lemoenappel kwam vooral in de IJsselstreek en in Brabant voor. Het ras voldeed niet in Zeeland, de Betuwe en Utrecht. Op deze vaak natte gronden werd Schone van Boskoop meer gewaardeerd, omdat de Lemoenappel hier erg veel last had van kankeraantasting.
Vrucht:
Lemoenappel vrucht
plukrijp: begin oktober.
consumptierijp: november tot januari.
afmetingen: de vorm is eerder hoog dan plat, van onderen tamelijk breed met een bolle lijn naar de kelkholte toelopend. Goed ontwikkelde vruchten kunnen vrij groot worden, zelden treft men middelmatige vruchten, zodat de Lemoenappel tot de grote appels kan worden gerekend.
kelkholte: klein, doch vrij diep, regelmatig met kleine groeven toelopend.
kelk: middelmatig groot en gesloten. Kelkblaadjes droog en goed ontwikkeld naar elkaar toelopend.
steelholte: diep en vrij nauw.
steel: kort, dik en vlezig, diep in een nauwe holte weggezonken.
schil: geelgroen met bruinroestige strepen en vlammen, tamelijk ruw,  aan de zonzijde oranjegeel gekleurd, soms met rode strepen. Tegen het rijpen wordt de vrucht mooi goudgeel. Is vaak grauwer en minstens zo ruw als de Schone van Boskoop.
grondkleur: groen.
dekkleur:  
vruchtvlees: geelwit, zacht, fijn, matig zuur en sappig, hoogst aangenaam en aromatisch van smaak en gelijkt wel wat op de Schone van Boskoop. Vruchtvlees is witter dan Schone van Boskoop en neutraler van smaak.
klokhuis: tamelijk groot, breed, hokken goed gevormd.
Gevoelig voor:
Gewasbescherming is bij de Lemoenappel minder noodzakelijk omdat er maar nauwelijks aantasting door schurft en meeldauw optreedt. Lemoenappel is daarentegen meer vatbaar voor kanker dan Schone van Boskoop, vooral op nattere gronden.
Oogst:
Matig. Lemoenappel is minder vruchtbaar dan Schone van Boskoop, maar ook minder beurtjaargevoelig. Draagt pas op wat latere leeftijd. Had soms last van voortijdige vruchtval. Ondanks de grote, brede boom was de opbrengst meestal maar matig, waardoor de vruchten soms te groot werden.
Bewaren:
Matig. Minder dan Schone van Boskoop. Tot in de winter, in koelhuis tot half februari.
Gebruik:
Zeer goede handappel, slechte moesappel, om zijn grootte, kleur en kwaliteit mag deze appel een eerste klas vrucht worden genoemd.
Boom:
Groeit zeer sterk doch minder sterk dan Schone van Boskoop. Vormt een brede, open, wat kale grote boom. De boom is moeilijker te vormen dan Schone van Boskoop.
Bloei:
Bloeit middentijds, stuifmeel slecht, zelffertiel maar misschien is kruisbestuiving toch gewenst.
Lemoenappel
Opbrengst:
Gelijke bloeiers:
Bevruchters:
  • Groninger Kroon.
  • Transparente Jaune.
  • Triploïde.
Boomvorm:
Hoogstam, deze groeit prachtig, maakt zwaar krachtig hout en neemt graag een brede bolvormige groei aan. Is bij uitstek geschikt voor de boomgaard, doch ook voor kleine vormen, is vruchtbaar en draagt jaarlijks. Hij wil ook vooral op zandgronden goed groeien. Onderstaande foto is de moederboom te Lunteren.
Lemoenappel boom
Groei:
Lemoenappel groeigrafiek
N.B. de geplaatste grafiek heeft betrekking op Bongerd Groote Veen,
groei van bomen is sterk afhankelijk van plaatselijke omstandigheden!
Onderstam:
Is zeer geschikt om op een zwakke onderstam te telen.
Weerstandsvermogen:
Boom is zeer gezond.
Standplaats:
Klei en zand.
Teeltwaarde:
De Boskoop geeft duurzamer vruchten en bij goede verzorging meer fruit. Op sommige plaatsen en bij mindere verzorging is de Lemoen gezonder.
Gelijkende vruchten:
  • Schone van Boskoop.
Snoeien:
Oorzaak van verdwijnen:
Lemoenappel werd geïntroduceerd als vervanger van de Schone van Boskoop, maar werd later door datzelfde ras weer beconcurreerd en geleidelijk verdrongen. Dit was mogelijk door verbeterde ziektenbestrijding en door de betere kwaliteit en de langere houdbaarheid van Schone van Boskoop.
Plantadvies:
Aan te raden, mits voldoende rekening wordt gehouden met specifieke eisen, betreffende standplaats, grondsoort en verzorging.
Diversen:
Komt voor op de rassenlijst van Drenthe.
Brongegevens:
  • Zesde beschrijvende rassenlijst voor fruit 1948.
  • Onze appels en peren, door H.de Greeff 1905.
  • Verdwenen appel- en perenrassen.
  • De zaailingappel (1904).
  • Oude Fruitrassen in Noord-Nederland. J. Veel & J. Woltema.
  • Nederlandse Fruitsoorten (1942).
Lemoenappel blad
05.09.2009